Januari 2026
Cloud-software: gemak met een schaduwzijde
5 aandachtspunten uitgelicht
Voor installatiebedrijven lijkt de overstap naar cloud-software bijna vanzelfsprekend. Het werken met pakketten die in de cloud draaien, biedt onmiskenbaar voordelen. Updates verlopen automatisch, bestanden zijn overal toegankelijk en samenwerking wordt eenvoudiger. En monteurs op locatie kunnen direct in de planning of werkbonnen kijken. Toch zitten er ook risico’s aan het gebruik van cloud-software. We lichten vijf aandachtspunten uit.
Wat zijn de financiële risico’s van een cloud-abonnement?
Waar eenmalige licenties vroeger de standaard waren, werken de meeste cloud-oplossingen op abonnementsbasis. In eerste instantie lijkt dat voordelig: lage instapkosten en altijd de nieuwste software. Maar wie de rekenmachine pakt, ziet dat de kosten op termijn flink oplopen. Bij bijvoorbeeld Microsoft Office 365 of Dynamics gaat het niet alleen om bedragen die elk jaar terugkomen, maar die bovendien flink stijgen.
Michiel Steltman, consultant digitale infrastructuur, waarschuwt al jaren voor het gevaar van zogeheten ‘vendor lock-in’. Volgens hem verliezen bedrijven hun onderhandelingspositie zodra ze volledig afhankelijk zijn van één partij. ‘Je krijgt te maken met eenzijdige voorwaarden of stijgende licentiekosten, waar je weinig tegen kunt doen. Recente prijsstijgingen van tientallen procenten laten zien dat dit geen theoretisch risico is.’
Voor installateurs is die afhankelijkheid een serieuze kwestie. Als softwareleveranciers hun branchepakketten bovendien uitsluitend op Microsoft-technologie laten draaien, zoals Dynamics, dan blijft er weinig keuzevrijheid over. Een overstap naar een ander platform wordt dan kostbaar en ingewikkeld.
Kan de Amerikaanse regering bij mijn gegevens?
Naast financiële risico’s spelen geopolitieke verhoudingen een steeds grotere rol. Cloud-aanbieders uit de Verenigde Staten vallen onder de Amerikaanse wetgeving. Dit betekent dat Amerikaanse autoriteiten toegang kunnen eisen tot data, ook wanneer die fysiek in Europa zijn opgeslagen. De DSA (digital service act) en de AVG (algemene verordening gegevensbescherming) bieden daar geen bescherming tegen.
Voor bedrijven die gevoelige klantgegevens beheren of afhankelijk zijn van betrouwbare toegang tot hun systemen, kan dit verstrekkende gevolgen hebben. In een tijd van geopolitieke spanningen is het niet ondenkbaar dat Amerikaanse leveranciers gedwongen worden hun diensten te beperken of zelfs stop te zetten, bijvoorbeeld onder invloed van sancties.
De juridische bescherming van Europese gebruikers in de Verenigde Staten is bovendien minder stevig dan in de EU. Europese bedrijven hebben in de VS minder mogelijkheden om hun rechten af te dwingen. Voor installateurs is dit misschien geen dagelijkse zorg, maar het is wel een factor die meespeelt bij het maken van keuzes op langere termijn.
Zijn er ook Europese cloud-alternatieven?
Gelukkig zijn er ook alternatieven dichter bij huis. In Europa zijn volop cloud-aanbieders die zich volledig aan de AVG houden en die niet onder Amerikaanse wetgeving vallen. Voor bedrijven die bewust met hun data omgaan, biedt dit een belangrijk voordeel.
Een speler in dit veld is Nextcloud, een uit Duitsland afkomstig open source-bedrijf dat vaak wordt gebruikt als alternatief voor Microsoft Office 365 of Google Workspace. Met Nextcloud kunnen bedrijven hun eigen cloud-omgeving opzetten of gebruikmaken van Europese hostingpartners. Daarmee blijft alle data binnen de Europese rechtsorde en behoudt het bedrijf zelf de controle.
Fabrice Mous van Nextcloud: ‘Als je zeker wilt zijn dat jouw bedrijfsinformatie veilig is en niet door anderen kan worden bekeken, dan ontkom je er niet aan om met Europese open source-leveranciers te werken. Bovendien is het gebruik van Microsoft Office 365 duur, geld dat je misschien liever investeert in de opleiding van medewerkers of in nieuwe apparatuur.’
Heb je als gebruiker ook volledige keuzevrijheid?
Tegelijkertijd beseft Mous dat installateurs niet altijd zelf de keuze hebben. Veel hangt af van de softwareleveranciers die hun branchepakketten ontwikkelen. ‘Het hangt uiteindelijk ook af van de leveranciers van software voor installateurs welk cloud-platform je kunt gebruiken. Als zij uitsluitend kiezen voor Microsoft, bijvoorbeeld door hun oplossingen op Dynamics te baseren, dan wordt het voor installateurs lastig om een echt veilige en Europese cloud-oplossing te gebruiken.’
Dit betekent dat de discussie over cloud-gebruik breder is dan alleen de vraag waar bestanden worden opgeslagen. Het gaat ook over de keuzes die leveranciers maken en hoe die de bewegingsvrijheid van de installateur beïnvloeden.
Zijn er nog andere zaken om op te letten?
Er zijn ook technische risico’s. Bijvoorbeeld de afhankelijkheid van stabiele netwerkverbindingen: als de internetverbinding of het 5G-netwerk uitvalt, ligt de toegang tot bedrijfsapplicaties, klantgegevens en projectplanningen direct stil.
Ook schuilt er gevaar in de keuze voor (te) goedkope cloud-abonnementen. Die bieden vaak beperkte garanties op dataveiligheid en continuïteit. Zo worden er niet altijd automatische back-ups gemaakt of afspraken vastgelegd over beschikbaarheid en herstel bij storingen. Een lage maandprijs kan daardoor op termijn duur uitpakken als bedrijfsinformatie verloren gaat of tijdelijk onbereikbaar is.
Balans vinden
Toch zijn er goede redenen om over te stappen op de cloud. Zolang het maar weldoordachte keuzes zijn en niet simpelweg even een ‘goedkoop abonnementje’ afsluiten. Bedrijven kunnen bijvoorbeeld hybride oplossingen overwegen, waarbij gevoelige data in Europa blijft en andere functies in de Amerikaanse cloud draaien. Iets wat met oplossingen als Nextcloud goed mogelijk is, ook als de gebruikers liefst met de bekende Microsoft Office-software werken, maar de bestanden bij een Europees cloud-bedrijf staan.
De kernvraag is niet óf we de cloud gaan gebruiken, maar hóe. Installateurs die de overstap nog gaan maken, moeten daarom goed nadenken over de vraag: welke cloud-oplossing kies ik, en onder welke voorwaarden?
Tekst: Robbert Hoeffnagel
Fotografie: iStock/themacx/ KICKINN