EW07 Omslag 600
Januari 2025

Digitalisering: hoe begin je en wat levert het op?

2 installateurs over hun ervaringen

16 01

Hoe zorg je dat alle bedrijfsprocessen zo soepel mogelijk ­verlopen? Het is een vraag die elk installatiebedrijf zich wel eens stelt. Het antwoord zit vaak in digitalisering en automatisering. Maar hoe ga je hiermee aan de slag? Waar loop je ­tegenaan en hoe zorg je dat je écht tijd en geld gaat besparen? Twee installateurs delen hun eigen ervaringen.

Mark-Jan Koldijk is directeur en eigenaar van DWT Installatiegroep. Dit bedrijf heeft 220 medewerkers in dienst, verspreid over vier vestigingen in Zuidwest-Nederland. ‘Iedereen binnen de organisatie werkt met een beperkt aantal vaste systemen. We hebben Office365 voor communicatie en documentbeheer. Voor zaken als projectadministratie, planning, urenregistratie en inkoop gebruiken we Syntess. En Revit is onze Bim-software. We proberen zo veel mogelijk binnen deze pakketten te blijven en niet allerlei losse apps of tools te gebruiken. Met name om het overzicht te bewaren. We kunnen makkelijker communiceren en gegevens delen en zo de continuïteit waarborgen. Daarnaast is er nog het cyberveiligheidsaspect: wanneer iedereen weer andere programma’s gebruikt, vergroot dat de kans dat ­hackers ons netwerk binnenkomen.’

Koers uitstippelen

Het belangrijkste is volgens Koldijk om als bedrijf een heldere koers uit te stippelen. ‘Alle beslissingen die je neemt, neem je met die koers in het achterhoofd. Zo is onze strategie erop gericht om klanten in alle fases te helpen: advies, realisatie en technisch beheer. Alle keuzes die we maken, zijn daarop afgestemd. Daarnaast zijn we een familiebedrijf, dus weegt werknemerstevredenheid erg zwaar. Dat betekent dat we automatiseren waar dat meerwaarde heeft, maar we ook moeten zorgen dat we dicht bij ons personeel blijven staan.’
‘Om een voorbeeld te geven: we willen onze monteurs stimuleren om in het kader van veiligheid niet te veel te lopen op een bouwplaats. Daarom draagt een aantal monteurs nu een stappenteller, waarbij ze er een wedstrijd van maken om hun aantal stappen te verminderen. Het belangrijkste voor ons is dat ze hier zelf ook lol aan beleven. Voor anderen kan het misschien voelen alsof we ze in de gaten houden, maar we dringen het zeker niet op.’
Daarnaast gebruikt het bedrijf de digitale mogelijkheden juist om de tevredenheid van werknemers te peilen. ‘We laten ze bijvoorbeeld een enquête invullen om hun mening te geven. De resultaten uit die enquête maken we inzichtelijk in Power BI, een programma van Microsoft voor datavisualisatie. Zo weten we hoe zij tegenover automatisering staan en waar de verbeterpunten liggen.’

16 02Mark-Jan Koldijk: ‘Het belangrijkste is om als bedrijf een heldere koers uit te stippelen.’

Grote overstap

HoffmanDME, een totaalinstallateur uit Bergambacht, heeft zo’n 120 medewerkers in dienst. In 2012 maakte het bedrijf een grote digitaliseringsslag. ‘Veel bedrijven in onze sector gebruiken Syntess, maar wij kozen bewust voor Afas als ERP-software’, vertelt eigenaar Maurice Hoffman. ‘Dat begon bij een tip van onze accountant, die altijd van redelijk ver naar ons toe moest komen. Hij werkte met Afas en legde uit dat als wij dat ook zouden doen, hij van afstand onze boekhouding kon controleren en bijhouden. Dat scheelde in reistijd en -kosten. Afas zelf integreerde destijds net een nieuwe bouwmodule. Dat bij elkaar was voor ons reden om deze knoop door te hakken. Ook namen we direct een ICT’er in dienst om de mogelijkheden van deze software volledig naar onze hand te zetten.’
Hoewel dit alles een grote overstap betekende, verliep de onboarding erg prettig. ‘Destijds hadden we 22 mensen in dienst. Dan is zo’n verandering makkelijker dan wanneer dit er, zoals nu, 120 zijn. Een aantal van onze mensen volgde een cursus bij Afas om het systeem te leren kennen. Die kennis droegen ze vervolgens over aan de rest van de organisatie. De schaalbaarheid is ook fijn. We betalen per medewerker een maandbedrag en kunnen dus snel en gemakkelijk meeschakelen met de groei van ons bedrijf. Als er ­nieuwe medewerkers in dienst komen die Syntess gewend waren, merken we dat dat soms even wennen is. Maar na een tijdje gaat het werken met een Afas vanzelf.’

‘Automatiseren waar dat meerwaarde heeft, maar dicht bij personeel blijven’

Geen papier

Hoffman noemt een rits voorbeelden van werkprocessen die zijn veranderd. ‘Eigenlijk gebruiken we bijna geen papier meer. Wanneer we formulieren moeten invullen en ondertekenen – denk aan werkplaatsinspecties en urenverantwoording – gebeurt dat digitaal. Rond inkoop en facturering hebben we een complete workflow opgebouwd. Als de factuur met de inkooporder matcht, dan wordt deze automatisch betaald, zonder dat daar nog iemand tussen zit. Verder hebben we veel meer inzicht in de uren binnen een project. We werken bijvoorbeeld veel met onderaannemers. Onze monteurs vullen digitaal hun uren in, zodat we direct kunnen zien of dit klopt met de facturen die we binnenkrijgen.’
Ook bij DWT Installatiegroep zijn veel interne processen op dergelijke manieren geautomatiseerd. Concreet wijst Koldijk op de rol van data. ‘Power BI kan ons helpen om trends te ontdekken. Stel dat vanaf een bepaalde buitentemperatuur meer storingen voorkomen, dan kunnen we aan de hand van de weersvoorspelling onze planning daarop afstemmen. Iets anders dat we constateerden vanuit onze data, is dat van alle producten die wij installeren, bij de schachten de meeste nazorg nodig is. Voor ons was dat aanleiding om te investeren in het prefabben van deze schachten. Vooralsnog lijkt het erop dat dit succesvol is en we onze faalkosten hiermee omlaag brengen.’

16 03Maurice Hoffman: ‘Als je door de zure appel heen bijt, gaat het jou en je medewerkers veel tijd en werkgeluk opleveren.’

Werkgeluk

Het zijn slechts een paar van de talloze voorbeelden van interne processen die nu sneller, gemakkelijker en betrouwbaarder verlopen. Wat dat concreet oplevert? ‘De handjes raken op, dus we moeten bepaalde processen wel automatiseren’, vertelt Hoffman. ‘Qua fte’s hebben we 10 procent minder mensen op kantoor dan andere installatiebedrijven. En financieel presteren we ook bovengemiddeld. Maar wat we ook belangrijk vinden, is dat we het werk voor onze medewerkers gemakkelijker en leuker maken. Hoe meer er digitaal mogelijk is, hoe meer zij bijvoorbeeld op afstand kunnen werken. En hoe minder zij dus in de file hoeven staan.’
‘We zoeken voortdurend naar manieren om tijd en geld te besparen’, zegt ook Koldijk. ‘Een voorbeeld is dat we onze logistiek anders hebben ingedeeld. In de werkvoorbereiding halen we meer werk naar de voorkant, zodat we minder reisbewegingen nodig hebben. Dat scheelt in de kosten en is natuurlijk ook voor de monteur prettig. En zo blijven we zoeken naar verdere verbeteringen. Denk aan de mogelijkheden die AI ons biedt. We experimenteren nu met een chatbot die onze monteurs snel en eenvoudig van de juiste informatie kan voorzien. Een soortgelijke chatbot kun je natuurlijk ook voor klanten bouwen.’

'We zoeken voortdurend naar manieren om tijd en geld te besparen'

Doen en ervaren

Het belangrijkste, zo stelt Koldijk, is in elk geval om dingen uit te proberen. ‘Toen wij in 2006 voor het eerst aan de slag gingen met Bim – onze eerste grote stap op het gebied van digitalisering – wisten we nog niet wat het ons zou opleveren. Eigenlijk kostte het ons in eerste instantie vooral tijd en geld. Maar dat hoort in mijn ogen ook bij ondernemerschap. Je kunt alles vooraf kapot berekenen, maar uiteindelijk moet je het gewoon doen en ervaren. De ene keer kost dat je geld en de andere keer levert het je juist veel op. Maar doe je het niet, dan zul je uiteindelijk de slag verliezen.’
Hoffman beaamt dat advies. ‘Natuurlijk vragen zulke veranderingen veel en heeft het een grote impact op je organisatie. Maar als je door de zure appel heen bijt, gaat het jou en je medewerkers veel tijd en werkgeluk opleveren.’ Daarnaast voegt hij er nog een concrete tip aan toe: ‘Neem een ICT’er aan die zich puur richt op de digitalisering van het bedrijf. ICT-kennis binnen het bedrijf wordt steeds belangrijker. Wij hebben zelf één medewerker in dienst die hier fulltime mee bezig is, maar uiteindelijk willen we hier zeker meer mensen aan toevoegen.’

16 04

Robot neemt productie uit handen

Een tekort aan mankracht oplossen en het werk leuker maken. Het zijn twee belangrijke redenen voor bedrijven om voor automatisering te kiezen. Zo ook voor elektrotechnisch bedrijf Strago Electro uit Gorinchem. ‘Wij produceren onder meer grote maatwerkpanelen voor de scheepvaart en de voedingsmiddelenindustrie’, vertelt directeur Wil Gremmen. ‘Maar het is lastig om voor dit werk voldoende geschoolde werknemers te vinden. Daar komt bij dat klussen als platen afplakken, markeren, boren en frezen niet heel motiverend zijn voor onze elektromonteurs. Voor ons was dat reden om te investeren in een robot die dit werk uit handen neemt.’

Deze robot, de nVent Hoffman ModCenter, krijgt opdrachten vanuit Eplan, het tekenpakket waarmee de engineers de speciale panelen ontwerpen. Op de werkplaats drukt een medewerker op de startknop en de machine gaat aan de slag. Deze zoekt op basis van de digitale tekening de benodigde gereedschappen uit en gaat op de juiste plekken boren, ponsen, frezen of tappen. ‘Het was een flinke investering, maar het bespaart ons enorm veel tijd’, zegt Gremmen. ‘In één uur doet de robot waar een medewerker voorheen een dag voor nodig had. En onze ­elektromonteurs zijn blij dat ze dit vervelende werk niet meer hoeven te doen.’

Tekst: Lars van Mil
Fotografie: iStock/Daft_Lion_Studio

Lees meer artikelen in het dossier Software