Statushouders zijn volgens Claudia Ruiter van Tiem geen kwetsbare groep, maar ‘mensen met een enorme drive om iets op te bouwen’.

Maatschappelijke inclusie

Een van die werkgevers is de Breman Installatiegroep, met zo’n zestienhonderd medewerkers in meer dan twintig vestigingen in Nederland. Binnen het bedrijf is maatschappelijk verantwoord ondernemen al sinds de jaren tachtig verankerd. ‘We zijn een familiebedrijf,’ vertelt Marleen Breman, die binnen de organisatie de rol heeft van inclusie- en social-impactaanjager. ‘Dat betekent dat we denken in generaties, niet in kwartalen. Rentmeesterschap – zorgen voor elkaar en voor de aarde – is bij ons geen slogan, maar een manier van werken.’
Die filosofie vertaalt zich niet alleen in het verduurzamen van woningen en installaties, maar ook in de zorg voor mensen. Breman: ‘We investeren graag in maatschappelijke inclusie. Dat hoort gewoon bij wie we zijn.’

Lees ook: Breman is genomineerd voor tweede Inclusief Award

Toen Breman door Tiem werd uitgenodigd voor een bijeenkomst van het werkgeverscollectief was de stap snel gezet. ‘Ik dacht meteen: dit past precies bij onze waarden. En als je iets wilt veranderen, moet je zelf beginnen. Dus ben ik begonnen met het aannemen van een statushouder in mijn eigen team. Zo konden we van dichtbij ervaren wat het vraagt, wat goed gaat en wat beter kan.’ Die eerste ervaring bleek een succes. ‘Basem Khaled, onze eerste collega met een vluchtelingenachtergrond binnen mijn afdeling, bleek niet alleen ontzettend gemotiveerd, maar ook creatief en leergierig. We ontdekten samen dat hij veel talent had voor vormgeving en DTP. Inmiddels werkt hij daar volledig in. Het heeft mij laten zien: als je openstaat, vind je kwaliteiten die je niet verwacht.’

Leren op de werkvloer

Het succes van één plaatsing smaakt naar meer. Marleen Breman werkt op dit moment aan een plan om vijf werkervaringsplekken te creëren op het centrale faciliterende dienstenkantoor. Die plekken zijn bedoeld voor statushouders met een kantoorachtergrond die over praktische of administratieve vaardigheden beschikken. ‘Denk aan functies waarbij cijfers of data centraal staan,’ legt Breman uit. ‘Cijfers zijn universeel; je hoeft niet meteen perfect Nederlands te spreken om iets te kunnen bijdragen. Tegelijkertijd gebruiken we elke werkdag ook als taalles. Communicatie is cruciaal, en dat betekent dat je elkaar de tijd gunt om woorden te leren, fouten te maken en beter te worden.’
De ervaring leert volgens Breman dat taal geen onoverkomelijke barrière hoeft te zijn. ‘Sommige vestigingen schakelen tijdelijk over op Engels, anderen gebruiken pictogrammen of buddy’s die vertalen. Belangrijk is dat je de verantwoordelijkheid niet alleen bij de statushouder legt. Werkgevers moeten ook leren hoe ze taalontwikkeling op de werkvloer kunnen ondersteunen.’ Veiligheid blijft uiteraard een harde voorwaarde. ‘Voor VCA-opleidingen zijn er inmiddels Arabische vertalingen beschikbaar,’ zegt Breman. ‘Zo weten we zeker dat instructies worden begrepen. Soms beginnen mensen in een meer gestandaardiseerde omgeving, bijvoorbeeld de prefab, waar ze onder begeleiding kunnen leren. Daarna kunnen ze doorgroeien naar de bouwplaats. Zo maak je het veilig én haalbaar.’

‘Inclusie is geen extra taak, maar onderdeel van goed personeelsbeleid.’

De Breman Installatiegroep heeft een eigen landelijk dekkende Academy in Zwolle, Drunen en Rotterdam waar vaktechnische scholing, veiligheid en sinds kort ook taalonderwijs samenkomen. ‘We hebben sinds kort NT2-taaltrainingen toegevoegd aan ons interne opleidingsaanbod. Daarmee kunnen we nieuwe collega’s beter begeleiden en bestaande medewerkers laten groeien. Uiteindelijk willen we dat elke vestiging weet hoe ze statushouders goed kunnen opvangen en begeleiden.’

Marleen Breman met Basem Khaled, hij bleek talent te hebben voor vormgeving en DTP en werkt inmiddels fulltime

Statushouders spelen sleutelrol

Toch is de maatschappelijke ambitie niet alleen idealistisch: ‘het is ook bedrijfsmatig verstandig’, benadrukt Breman.  ‘De arbeidsmarkt is structureel krap en de vergrijzing slaat toe. Wie alleen zoekt naar het schaap met de vijf poten, gaat het niet redden. We moeten anders kijken naar instroom en opleiding. Statushouders kunnen daarin een sleutelrol spelen. Veel van hen hebben in hun land van herkomst gewerkt als technicus, lasser of elektromonteur. Via praktijkleren en gefaseerde instroom kunnen ze hier snel aan de slag.’ Ruiter: ‘Sommigen starten met twee dagen per week werkervaring, gecombineerd met taallessen en veiligheidstrainingen. Dat blijkt een goed recept: leren door te doen, en groeien door herhaling.’
‘Maar de maatschappelijke waarde is minstens zo groot’, benadrukt Breman nog een keer. ‘Alleen al door aanwezig te zijn, dragen statushouders bij aan verbinding. Ze laten zien dat integratie geen beleidswoord is, maar iets wat elke dag op de werkvloer gebeurt. Over tien jaar zijn de statushouders van nu misschien de nieuwe leermeesters of buddy’s.’

Vonk die overslaat

Breman benadrukt wel dat haar bedrijf nog midden in de leercurve zit. ‘We hebben geen heilig recept. Elke vestiging moet zijn eigen weg vinden. Maar dat is óók de kracht: als het ergens lukt, zie je dat het enthousiasme overslaat. Een monteur die samenwerkt met een statushouder, vertelt hoe goed dat gaat. Dan wil een ander dat ook proberen. Zo ontstaat er iets organisch. Het is een vuurtje dat klein begint maar zich moet gaan verspreiden. Omdat mensen zien wat het oplevert.’ Dat effect ziet ook Claudia Ruiter. ‘Bedrijven die één statushouder aannemen, merken al snel dat het iets doet met de sfeer, de betrokkenheid, de trots. Mensen voelen dat ze iets goeds doen; niet uit liefdadigheid, maar omdat het bedrijf er beter van wordt. En vaak willen ze daarna meer.’ Voor Breman is dat precies het doel: structurele instroom in plaats van een eenmalig project. ‘We willen dat het normaal wordt om statushouders aan te nemen. Dat elke vestiging weet hoe dat werkt en welke begeleiding nodig is.’ Haar boodschap aan collega-installateurs is helder: ‘Begin gewoon met één statushouder. Zoek collega’s die intrinsiek gemotiveerd zijn en laat hen ervaren wat het betekent. Je leert gaandeweg wat werkt. En als het eenmaal loopt, wil niemand meer terug’, is Breman overtuigd. ‘Inclusie is geen extra taak, maar onderdeel van goed personeelsbeleid.’

Tekst: Kerstin van Tiggelen
Fotografie: Breman

Meer weten over de nieuwste installatietechnieken en de laatste richtlijnen?
Meld u dan nu aan voor onze gratis tweewekelijkse nieuwsbrief.