17 oktober 2026
In de gracht geplaatste warmtewisselaar verwarmt monumentale stadsvilla
Grachtenwater kan 40.000 huishoudens in Amsterdamse binnenstad van duurzame warmte voorzien
Met een aquathermisch systeem dat warmte uit de Amsterdamse grachten benut, wordt op dit moment een monumentale stadsvilla aan de Weteringschans verduurzaamd naar energielabel A++. Het project laat zien dat ook binnen de beperkingen van monumentaal vastgoed vergaande verduurzaming mogelijk is.
Met de plaatsing van de warmtewisselaar werd het rijksmonument aan de Weteringschans 24 in Amsterdam op 15 oktober in Amsterdam voorzien van een aquathermisch energiesysteem dat thermische energie uit het grachtwater benut voor verwarming en koeling. Door de toepassing van de watergebonden warmtebron, gecombineerd met isolatiemaatregelen en vacuümglas, verbetert het energielabel van het gebouw straks van G naar A++.
Warmte uit grachten
Het systeem onttrekt warmte aan het oppervlaktewater van de Amsterdamse grachten via een onder water geplaatste warmtewisselaar. Een warmtepomp brengt deze energie vervolgens op het vereiste temperatuurniveau voor ruimteverwarming. Tijdens warme perioden kan dezelfde installatie worden ingezet voor passieve koeling.
Motor achter dit project voor verhuurder Naftali Elburg is De Groene Grachten. De organisatie is al sinds 2012 expert op het gebied van energiebesparing, duurzaamheid en circulariteit in historische panden. Het pand net achter het Rijksmuseum maakt gebruik van een energiebron die in Amsterdam ruim voorhanden is: water. De organisatie becijfert dat de thermische energie in de grachten en kanalen potentieel voldoende is om meer dan 40.000 huishoudens in de binnenstad van duurzame warmte te voorzien.
Monumentale inpassing
De toepassing is opvallend omdat het gaat om een rijksmonument uit 1880 in de dichtbebouwde binnenstad. Bij dergelijke panden zijn de mogelijkheden voor technische installaties vaak beperkt en gelden strenge eisen voor aanpassingen aan het exterieur. Omdat de warmtewisselaar zich onder water bevindt, is geen lelijke en de omgeving ontsierende buitenunit nodig. Ook ontbreekt het ventilatorgeluid dat kenmerkend is voor veel lucht-waterwarmtepompen. Aquathermie is daarom een alternatief op locaties waar ruimtegebrek, geluidseisen of monumentale voorschriften de toepassing van conventionele warmtepompsystemen bemoeilijken.