Uit de analyse blijkt dat het verwachte aantal uren met elektriciteitstekorten – de zogenoemde LOLE-indicator – na 2030 snel oploopt. Waar de norm uitgaat van gemiddeld maximaal vier uur te kort per jaar, verwacht TenneT dat dit richting 2035 stijgt naar 37 tot 46 uur per jaar. De verslechtering hangt samen met de snelle elektrificatie van industrie, mobiliteit en gebouwde omgeving, terwijl tegelijkertijd gas- en kolencentrales verdwijnen.

Vraagrespons als oplossing

Volgens TenneT groeit de productie van zonne- en windenergie weliswaar stevig, maar zijn batterijen en vraagsturing nog onvoldoende om langdurige tekorten op te vangen. Vooral tijdens koude, donkere winterperiodes blijft regelbaar vermogen noodzakelijk. TenneT noemt expliciet vraagrespons als onderdeel van de oplossing. Daarmee doelt de netbeheerder op het actief sturen van elektriciteitsverbruik op basis van beschikbare capaciteit op het net. Dat biedt kansen voor installateurs die werken met energiemanagementsystemen, batterijopslag, slimme laadinfra, warmtepompen en automatisering van gebouwen en industriële installaties.

Capaciteitsmechanisme

TenneT adviseert het ministerie van Economische Zaken en Klimaat om een capaciteitsmechanisme in te voeren dat vanaf de winter van 2029-2030 operationeel is. Daarbij kan worden gekozen voor een strategische reserve, een marktbreed systeem of een combinatie daarvan. In zo’n systeem krijgen producenten of flexibiliteitsaanbieders financiële vergoeding voor het beschikbaar houden van capaciteit, ook als die niet continu wordt ingezet.

Volgens COO Maarten Abbenhuis vraagt de energietransitie om tijdige keuzes: ‘Door op tijd bindende afspraken te maken over oplossingen, zorgen we ervoor dat Nederland ook in de toekomst beschikt over een duurzaam, betrouwbaar en onafhankelijk elektriciteitssysteem.’