Een sportvloer waarin lijnen oplichten, patronen wisselen en complete spelvormen dynamisch verschijnen. LumenArt ontwikkelde een techniek die ledlijnen volledig in een sportvloer integreert zonder zichtbare naden of optische breuken.
De kern van de LedCourt is een sportvloer waarin ledlijnen naadloos in het oppervlak zijn opgenomen. Dat lijkt eenvoudiger dan het is. De vloer moet voldoen aan de sporttechnische eisen van NOC*NSF en mag niet reflecteren. Bovendien moet de vloer bestand zijn tegen zware belasting, variërend van intensief gebruik tijdens trainingen tot evenementen met tribunes of grote objecten. Onder die vloer bevindt zich een uitgekiende laagopbouw waarin leds, bekabeling en warmteafvoer zorgvuldig zijn gepositioneerd om oververhitting te voorkomen.
Installatie
Het installeren van een LedCourt vraagt om een andere mindset dan het leggen van een traditionele sportvloer met geverfde lijnen, aldus Lot Mollema, projectmanager bij ontwikkelaar LumenArt. ‘De techniek zit volledig ingekapseld in de vloer. Dat betekent dat elke fout – of het nu een microbreuk in een kabel is, een verkeerd geplaatste voeding of een onvoldoende vlakke ondervloer – directe consequenties heeft voor het eindbeeld.’ De vloer wordt opgebouwd in lagen, waarbij de ledstrips exact moeten aansluiten op de sporttechnische ondervloer. Verschillen van een halve millimeter kunnen al zichtbaar worden als lichtbreking aan de randen. Dat leidt tot unieke uitdagingen voor installateurs: nauwkeurig werken, stofvrij bouwen en de volledige installatie afstellen voordat de eindcoating wordt aangebracht. Ook het testen is intensiever dan bij reguliere ledtoepassingen. Elke lijn wordt afzonderlijk op uniformiteit gecontroleerd, zowel optisch als elektrisch. ‘Installateurs waarderen dat wij technische begeleiding bieden, want je krijgt maar één kans om de vloer goed op te bouwen’, zo benadrukt Mollema.
Aansturing
De vloer wordt bestuurd via een touchscreenbedieningspaneel waarmee beheerders twintig statische en twintig dynamische programma’s kunnen selecteren. Die programma’s variëren van standaard sportveldindelingen tot interactieve spellen waarbij het patroon zich aanpast aan de wens van de gebruiker. De software is door LumenArt zelf ontwikkeld, zodat de aansturing optimaal aansluit bij de eigenschappen van de vloer. Daarbij wordt gebruikgemaakt van een servergebaseerd systeem dat de ledlijnen in realtime kan sturen. Dat vraagt om een stabiel netwerk, excellente afscherming van datalijnen en een robuuste switchstructuur. ‘Met onze eigen software kunnen we de patronen heel nauwkeurig controleren’, zegt Mollema. ‘Dat maakt de vloer niet alleen flexibel, maar ook toekomstbestendig. Nieuwe sporten, nieuwe spelvormen en nieuwe visuele concepten kunnen we relatief eenvoudig toevoegen.’ In sporthallen die met meerdere tribuneopstellingen werken, kan de aansturing bovendien gekoppeld worden aan gebouwbeheersystemen, zodat lichtscenario’s automatisch meeveranderen met de gekozen sport of zaalindeling.
Maaterk essentieel
De energievraag varieert sterk per toepassing. Een vloer met uitsluitend witte ledlijnen vereist minimaal 2 x 16 ampère, terwijl een vloer met RGB-gegevensgestuurde ledlijnen minstens 3 x 16 ampère nodig heeft. ‘We bouwen zelf de techniekkast waarin alle voedingen, controllers, de switch en de server zitten’, vertelt Mollema. ‘Zo kunnen we de kwaliteit van de aansturing bewaken en voorkomen we dat ruis of spanningsval zichtbaar wordt in het patroon.’ Dat maatwerk is essentieel, want bij een LedCourt worden lijnen niet simpelweg in- of uitgeschakeld: patronen veranderen, intensiteiten wisselen en sommige spellen vragen om realtime visuele feedback. Voor installateurs betekent dat extra aandacht voor kabeldikte, warmtehuishouding en EMC-gevoeligheid. Een fout in de bekabeling kan direct zichtbaar worden in de vloer, wat bij conventionele sportverlichting veel minder kritisch is. ‘Tot nu toe zijn wij het enige bedrijf dat naadloze sportvloeren met ledverlichting kan installeren’, zegt Mollema. ‘Als het een eenvoudig systeem was geweest, had de markt er vol mee gestaan. Maar we hebben jaren getest om het robuust én veilig te krijgen.’
Toepassingen
Hoewel de sportsector de primaire doelgroep is, blijkt de technologie breder inzetbaar. Zo ontwikkelde LumenArt voor speakerproducent JBL een vloer met dynamische ledlijnen voor productpresentaties en interactieve demonstraties. Volgens Mollema ontstaan er steeds meer creatieve toepassingen: van e-sports-toernooien tot interactieve beweegprogramma’s voor onderwijs en fysiotherapie. ‘Een vloer die met je meebeweegt, die patronen toont die je normaal gesproken alleen op een scherm ziet: dat is nog maar het begin. Wij denken dat sportvloeren een digitaal medium worden, net zo vanzelfsprekend als een videowand. De vloer wordt een interactief canvas.