16 juni 2026
Bouw- en installatiesector waarschuwt voor ‘drinkwatercongestie’ bij woningbouw
Manifest roept Tweede Kamer op om waterbesparing en waterhergebruik versneld mogelijk te maken
Een breed samenwerkingsverband van partijen uit de bouw-, installatie- en watersector, heeft de Tweede Kamer opgeroepen om vaart te maken met regelgeving voor waterbesparing en waterhergebruik in woningen. Volgens de initiatiefnemers dreigt drinkwater de volgende beperkende factor voor woningbouw te worden.
Het manifest is opgesteld door de partijen die zich hebben verenigd onder de vlag van de Bouwtafel Waterzuinige Wijken en is gebaseerd op een position paper. Het manifest is inmiddels ondertekend door 63 partijen. Op 16 juni werd het aangeboden aan leden van de vaste Kamercommissies Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening en Infrastructuur & Waterstaat.
De oproep komt op een moment dat de vraag naar drinkwater sterk groeit. Door bevolkingsgroei, klimaatverandering en de bouw van 900.000 nieuwe woningen is volgens prognoses in 2030 jaarlijks circa 100 miljoen kubieke meter extra drinkwater nodig. Tegelijkertijd staat de productiecapaciteit van drinkwaterbedrijven onder druk.
Watercongestie
Bij de aanbieding van het Manifest aan de Tweede Kamer waarschuwde Martijn Dadema, Overijssels gedeputeerde en voorzitter van de Bouwtafel Waterzuinige Wijken, dat drinkwater de nieuwe netcongestie dreigt te worden. Terwijl volgens hem de oplossingen al beschikbaar zijn: van waterzuinig sanitair tot hergebruik van gezuiverd hemel- en afvalwater. ‘Wat nu nodig is, is een duidelijke landelijke koers, zodat waterzuinig bouwen de norm wordt in plaats van de uitzondering’, zo gaf Dadema mee aan de Tweede Kamerleden.
Werk aan de winkel voor installateurs
Volgens de Bouwtafel Waterzuinige Wijken zijn de technische oplossingen al beschikbaar. Waterzuinig sanitair, hemelwateropvang en hergebruik van gezuiverd douche- en afvalwater kunnen het drinkwaterverbruik aanzienlijk terugdringen. Voor installateurs kan de ontwikkeling grote gevolgen hebben. Wanneer waterbesparing en waterhergebruik verder worden verankerd in wet- en regelgeving, zullen voorzieningen voor regenwateropvang, grijswatersystemen en lokale wateropslag vaker onderdeel worden van woningontwerpen.
Oproep voor landelijke richtlijn
Diverse praktijkprojecten laten volgens de initiatiefnemers al zien dat forse besparingen mogelijk zijn. In sommige projecten wordt het drinkwaterverbruik met bijna de helft teruggebracht. De Bouwtafel pleit onder meer voor een landelijke Richtlijn Waterzuinig Wonen, meer ruimte voor praktijkproeven en een versnelling van het Nationaal Plan van Aanpak Drinkwaterbesparing. Doel is om het drinkwaterverbruik in nieuwe woningen terug te brengen van gemiddeld 119 naar maximaal 90 liter per persoon per dag. Volgens de initiatiefnemers zijn de technieken beschikbaar, maar ontbreekt nog een helder landelijk kader om grootschalige toepassing mogelijk te maken.
Hydraloop is een voorbeeld van een systeem dat licht verontreinigd douchewater behandelt en hergebruikt voor onder meer toiletspoeling.
Het kan al: bewijs uit de praktijk
In heel Nederland lopen al veelbelovende projecten waarin waterzuinig bouwen wordt toegepast of mensen al waterzuinig wonen. In Silvolde werken waterschap, gemeente, woningcorporatie, drinkwaterbedrijf en bouwpartijen samen aan circulair watergebruik in 28 nieuwe woningen. Douchewater, gezuiverd afvalwater en hemelwater worden hergebruikt voor toilet, huishouden en buitengebruik.
In Venhuizen wordt sinds 2024 hemelwater hergebruikt als huishoudwater in 11 woningen, via hemelwatertanks van 6 of 15 m³ met speciale filtersystemen. Het resultaat is 48% tot 92% minder drinkwaterverbruik afhankelijk van tankgrootte. In de wijk Blitseard in Leeuwarden zijn woningen 'recycle-ready' opgeleverd met een dubbel leidingnetwerk. In 15 huishoudens zijn grijswatersystemen geïnstalleerd. Het resultaat: 300.000 liter minder drinkwaterverbruik per jaar en 270.000 liter minder vuilwaterafvoer per jaar. In de wijk Noorderhoek in Sneek wordt al sinds 2011 afvalwater van 207 woningen decentraal gezuiverd. Zwart en grijs water worden apart ingezameld en behandeld via vacuümtoiletten en -riolering.