14 oktober
CO₂-filter maakt ventilatie slimmer én zuiniger
Filtratietechniek van Maxairea verwijdert CO₂ uit toevoerlucht en verlaagt behoefte aan buitenlucht
Hoe houd je gebouwen gezond geventileerd zonder dat het energieverbruik uit de hand loopt? Volgens William Janssen, CEO van Maxairea, zit een deel van het antwoord in het rechtstreeks verwijderen van CO₂ uit de ventilatietoevoerlucht. De Nederlandse onderneming ontwikkelde daarvoor een regeneratief CO₂-filtersysteem dat kan worden geïntegreerd in bestaande HVAC-installaties. Het doel: een hoge luchtkwaliteit combineren met een lager energieverbruik.
Wie een utiliteitsgebouw beheert, kent het spanningsveld. Enerzijds vraagt een gezond binnenklimaat om voldoende ventilatie. Anderzijds leidt het conditioneren van grote hoeveelheden buitenlucht tot een aanzienlijke energiebehoefte voor verwarming, koeling en luchttransport. Volgens Janssen vormt dat al jarenlang een fundamenteel dilemma. ‘Gebouweigenaren kiezen vaak onbewust tussen twee uitersten: maximale luchtkwaliteit of maximale energiebesparing. In de praktijk wil je natuurlijk allebei.’ Vooral in kantoren, hotels, scholen, sportaccommodaties en andere gebouwen met een hoge bezettingsgraad loopt de CO₂-concentratie snel op. Traditioneel wordt dit opgelost door extra buitenlucht toe te voeren. Maar juist die aanpak maakt ventilatie tot een van de grootste energieposten binnen een gebouw.
Niet verdunnen, maar afvangen
De oplossing was op de Vakbeurs Energie één van de drie genomineerden voor de Energie Innovatie Award 2026. Met Maxairea kiest Janssen voor een benadering die comfort en energiebesparing combineert in één innovatieve oplossing. In plaats van CO₂ uitsluitend af te voeren via extra ventilatie wordt het gas actief uit de ventilatielucht verwijderd. ‘Ventilatiesystemen zijn altijd ontworpen vanuit het principe van verdunning’, zegt hij. ‘Wij voegen daar een nieuwe stap aan toe: CO₂-filtratie.’
De technologie bestaat uit een regeneratief CO₂-filter dat kan worden ingebouwd als add-on in bestaande HVAC-systemen of als een zelfstandige recirculatie unit voor (tijdelijk) drukbezette ruimtes. Door CO₂ direct uit de toevoer luchtstroom te halen, hoeft minder buitenlucht te worden aangevoerd om dezelfde binnenluchtkwaliteit te realiseren. Volgens Maxairea is daarmee een luchtkwaliteit op Klasse A-niveau mogelijk, terwijl tegelijkertijd de verwarmings- en koelvraag afneemt. Het systeem wordt ondersteund door sensoren voor binnenluchtkwaliteit en kan worden gekoppeld aan het gebouwbeheersysteem, waardoor installaties vraaggestuurd kunnen functioneren.
Kansrijke retrofitmarkt
Voor installateurs ligt de grootste kans volgens Janssen in de bestaande gebouwvoorraad. De technologie is specifiek ontwikkeld om in bestaande luchtbehandelingsinstallaties te worden geïntegreerd, zonder dat complete HVAC-systemen vervangen hoeven te worden. ‘Juist in renovatieprojecten zoeken opdrachtgevers naar maatregelen die zowel het energieverbruik als het comfort verbeteren. Dan ontstaat een interessante businesscase.’ De eerste praktijkprojecten ondersteunen die belofte. Volgens het bedrijf wordt in lopende projecten een energiebesparing van ongeveer 30 procent op HVAC-niveau gerealiseerd. Op gebouwniveau kan dat oplopen tot ongeveer 15 procent. De genoemde terugverdientijd ligt tussen twee en vijf jaar.
Energie Innovatie Award 2026
Maxairea was op de Vakbeurs Energie één van de drie genomineerden voor Energie Innovatie Award. Die prijs ging aan hun neus voorbij en werd uitgereikt aan Energy Bridge dat door de jury werd beloond voor hun Warmteskid waarmee het bestaande woon- en zorgcomplexen met zo min mogelijk overlast kan verduurzamen. De Warmteskid brengt onder meer warmtepompen, buffers, batterijen en slimme regeltechniek samen. Met de innovatieve prefaboplossing combineert Energy Bridge warmteopwekking, opslag en aansturing. De jury prees de winnaar om zijn lef om alle verantwoordelijkheden uit handen te nemen van woon- en zorgcomplexen die daardoor durven te kiezen voor een duurzame verwarmingsoplossing in plaats van uit angst of gewoonte voor “weer een ketel” kiezen.’
Minder lucht, kleinere installaties
De technologie biedt volgens Janssen niet alleen mogelijkheden voor renovatie. ‘In nieuwbouw kan een CO₂-filter gevolgen hebben voor het installatieontwerp’, zegt hij. ‘Omdat minder buitenlucht hoeft te worden behandeld, kunnen luchtbehandelingskasten compacter worden uitgevoerd. Hetzelfde geldt voor kanaalafmetingen en als logisch gevolg ook voor de benodigde verwarmings- en koelcapaciteit. Daarmee ontstaat meer ontwerpvrijheid voor adviseurs en installateurs. Daarnaast kan een lager energieverbruik bijdragen aan een beter energielabel en een lagere belasting van het elektriciteitsnet doordat piekvraag vanuit HVAC-installaties wordt beperkt.’
Op deze foto is het filter ingebouwd als add-on in een bestaand HVAC-systeem.
Praktijkdata als bewijs
De technologie draait inmiddels onder meer bij SPIE Building Solutions, in een kantoorgebouw in Cuijk en bij The Green Village van de TU Delft. Volgens Janssen laten de meetresultaten zien dat het systeem doet wat het moet doen: CO₂ verlagen zonder negatieve effecten op andere parameters van de binnenluchtkwaliteit, zoals temperatuur, luchtvochtigheid en TVOC. Dat laatste staat voor het Totaal aan Vluchtige Organische Stoffen. In de installatietechniek is dit een cruciale parameter voor het meten en beheren van de binnenluchtkwaliteit in gebouwen.
Tegelijkertijd benadrukt hij dat ventilatie niet overbodig wordt. ‘Ventileren blijft noodzakelijk. Gebouwen moeten méér afvoeren dan alleen CO₂. Daarom blijven we altijd uitgaan van minimaal de ventilatiehoeveelheden die vereist zijn. Het filter maakt het mogelijk om daarbovenop slimmer met luchtvolumes om te gaan.’
Op weg naar een nieuwe standaard?
Janssen verwacht dat CO₂-filtratie uiteindelijk een vaste plaats krijgt binnen HVAC-systemen. De aandacht voor binnenluchtkwaliteit neemt toe, terwijl gebouweigenaren tegelijkertijd zoeken naar manieren om energieverbruik, CO₂-uitstoot en exploitatiekosten terug te dringen. ‘Wij denken dat een CO₂-filter op termijn een standaardoptie kan worden binnen ventilatiesystemen.
CO₂-filtratie kan uitgroeien tot een nieuwe schakel in het arsenaal van de installateur. Niet als vervanger van ventilatie, maar als middel om ventilatie slimmer, efficiënter en energiezuiniger te maken.’