EW04 Omslag 600
18 juli 2023

Kunststof is goed, koper is beter

kunstof is goed koper is beter-web

Koperen leidingen zijn altijd een veiligere keuze dan kunststof, als we puur kijken naar bacteriële veiligheid van drinkwatersystemen. Kies je toch voor kunststof, dan blijkt het type kunststof van grote invloed op de veiligheid. Dat zijn de conclusies in het ISSO-rapport ‘Koper versus kunststof materiaal in leidingwatersystemen’.

De focus in dit rapport ligt vooral bij de verschillen in bacteriologische aangroeipotentie tussen koperen en kunststof waterleidingen, maar beschrijft ook de verschillen tussen de diverse kunststof waterleidingen en hoe men hier verstandig mee kan omgaan.

Bacteriële veiligheid

Het rapport concludeert dat, gezien de BPP-waarden (Biomassa Productie Potentie) van koper leidingwerk, de bacteriële veiligheid in drinkwatersystemen met koperen buizen is gewaarborgd. Bij kunststof leidingwerk moeten ontwerpers en installateurs nadrukkelijk aandacht besteden aan de keuze van het juiste type kunststof. Het onderzoek laat namelijk zien dat de BPP-waarden tussen de kunststofsoorten sterk verschillen.

Hogere concentratie weekmakers

Het rapport toont dat marktpartijen zowel koper, PVC-C als PE-Xc in drinkwaterinstallaties met redelijk veel vertrouwen kunnen toepassen. Ook ongeplastificeerd PVC (PVC-U) heeft, zo blijkt uit een eerder onderzoek, een relatief lage BPP-waarde. Leidingwerk van PVC-P, PE-Xb en PE-100 kan men door de hoge BPP-waarden maar beter vermijden in leidingwaterwatersystemen. Flexibele kunststoffen hebben doorgaans een hogere concentratie weekmakers, die een belangrijke voedingsbodem vormen voor bacteriën.

Grote variatie tussen fabrikanten

Ook als je ‘veilige’ kunststofsoorten toepast geeft het rapport een waarschuwing. Er bestaan namelijk grote variaties in BPP-waarden van PE-materialen, zowel tussen fabrikanten als tussen PE-typen, aldus de auteur van het rapport die de variatie in BPP-waarden onderzocht van 38 PE-materialen van 4 verschillende fabrikanten en 3 verschillende typen. Dat brengt hem tot de conclusie dat het bij prioritaire installaties verstandig is om geen kunststof leidingwerk te gebruiken.

Kijk ook naar appendages

Omdat een installatie niet alleen uit leidingen bestaat, is het ook belangrijk om naar appendages, zoals afsluiters, regelventielen en filters te kijken. Bij koperen leidingen zijn dit voornamelijk metalen – meestal messing – appendages. Bij kunststof kan het type kunststof van de appendages afwijken van het type kunststof van het leidingsysteem. Afhankelijk van de gekozen appendages en het materiaal ervan, hebben deze een positieve of negatieve invloed op bacteriegroei. Denk bij de selectie van de appendages dan ook na over het BPP van de toegepaste kunststof en welk effect dit kan hebben op het totale leidingsysteem, concludeert het rapport.

Gebruikte onderzoeksmethode

Om de bacteriegroei te kunnen kwantificeren, is bij de onderzoeken gebruik gemaakt van een BPP-test. De BPP-test geeft een vollediger beeld van de biomassa groeipotentie van drinkwater dan de traditioneel gebruikte AOC-methode (Assimilable Organic Carbon). In dit proces namen de onderzoekers telkens watermonsters, en monsters van het leidingmateriaal. Daarvan mat men dan de concentratie adenosine trifosfaat (ATP). ATP blijkt een betrouwbare graadmeter voor actieve biomassa. Dat is biomassa waarin actieve (pathogene) bacteriegroei plaatsvindt. Het blijkt dat hoe hoger het niveau van ATP, hoe groter het aandeel bacteriën.