De vernieuwde ISSO-publicatie 81 richt zich nadrukkelijker op configuraties met lucht-waterwarmtepompen, zowel bij nieuwbouw als renovatie. Het document biedt volgens ISSO- projectcoördinator Jos de Leeuw een overzichtelijk stappenplan met een overzicht van alle aandachtspunten bij iedere stap. Zo komt de professional tot een integraal systeemontwerp dat voldoet aan alle eisen, wensen, regels en duurzaamheidscriteria. Diverse bijlagen bieden hulp bij berekeningen en beschrijven projectvoorbeelden, richtlijnen en achtergronden.”

Van ontwerp tot monitoring

De publicatie begeleidt professional bij de keuze voor een bepaald concept. De energetische onderbouwing staat hierin centraal. In de ontwerpfase gaat het om het ontwerp van het gekozen concept. Zo beschrijft ISSO-publicatie 81 onder meer de configuratie van de opwekkingsinstallatie en het bepalen van de vermogensbehoefte. Ook de hydraulische inpassing en het dimensioneren van de warmtebron komen aan bod. Tot slot behandelt de publicatie aandachtspunten bij beheer en monitoring.

Aandachtspunten natuurlijke koudemiddelen

Natuurlijke koudemiddelen krijgen veel aandacht in de publicatie. De Leeuw: ‘De opkomst van warmtepompen met natuurlijke koudemiddelen, zoals propaan en isobutaan, brengt nieuwe aandachtspunten met zich mee. In utiliteitsgebouwen staan deze warmtepompen vaak in een technische ruimte of op het dak, samen met andere installaties. Dat vraagt om zorgvuldige keuzes voor bijvoorbeeld de locatie, ventilatie en veiligheidsmaatregelen. Het is essentieel om die aspecten al in een vroeg stadium van het ontwerp mee te nemen, wanneer de indeling van het gebouw nog beïnvloedbaar is.’

Netcongestie

De publicatie behandelt ook de interactie van de warmtepomp met achterliggende installaties zoals klimaatplafonds, luchtbehandelingskasten en warmtebatterijen. Door deze onderdelen integraal te beschouwen, kunnen ontwerpers een installatie realiseren die betrouwbaar en efficiënt functioneert. Andere aandachtspunten die aan de orde komen zijn het behalen van de maximale capaciteit bij lage buitentemperaturen en het energetisch afstemmen van meerdere warmtepompen.
‘Zijdelings laten we ook zien hoe je met netcongestie omgaat’, zegt De Leeuw. ‘Zo kunnen buffervaten voorkomen dat de warmtepomp te veel starts maakt en zijn er mogelijkheden om vraag en aanbod van stroom slim af te stemmen. Eén van de beschreven projectvoorbeelden gaat hier ook op in: een kantoorgebouw in Lelystad waar maar een beperkte elektrische aansluiting mogelijk was. Met een creatief ontwerp van de installatie is dat toch gelukt.’

ISSO-publicatie 81 is met een licentie beschikbaar op BouwZo.nl. Heb je nog geen licentie? Vraag dan de proeflicentie aan en krijg 5 dagen gratis toegang. Dit kun je eenvoudig doen door het sturen van een mail naar klantenservice@bouwzo.nl.