Aanleiding voor het onderzoek zijn de toenemende geopolitieke spanningen en de groeiende dreiging van cyberaanvallen, sabotage en uitval van vitale infrastructuur. 'Dat zijn geen theoretische scenario’s meer, maar reële risico’s waar techniekbedrijven direct mee te maken kunnen krijgen,' zegt Mark Harbers, voorzitter van Techniek Nederland. Volgens hem hebben veel leden behoefte aan duidelijkheid en praktische handvatten. 'Met dit onderzoek laten we zien hoe ondernemers zelf de regie kunnen nemen: risico’s in kaart brengen, noodplannen opstellen, noodcommunicatie organiseren en samenwerken met collega-bedrijven en overheden.'

Sleutelrol in vitale infrastructuur

Het rapport, dat in februari 2026 verscheen, onderstreept dat installatiebedrijven actief zijn in vrijwel alle vitale sectoren: energievoorziening, telecom, waterbeheer, gezondheidszorg, financiële dienstverlening, logistiek en overheidsdiensten. Als installaties in deze sectoren uitvallen, is de maatschappelijke impact enorm.

Harbers vindt dan ook niet dat de sector zichzelf overschat door die verantwoordelijkheid te benadrukken. 'Juist daarom rust op onze schouders een grote verantwoordelijkheid. Techniek Nederland is volgens hem de eerste brancheorganisatie die een dergelijk weerbaarheidsonderzoek presenteert. Maar ik verwacht dat andere sectoren snel zullen volgen.'

Drie realistische scenario’s

Het rapport richt zich op drie concrete en voorstelbare scenario’s: 72 uur uitval van internet en telefonie door sabotage, een vergelijkbare uitval van elektriciteit en een langdurige Artikel 5-situatie binnen de NAVO, waarbij sprake is van strategische spanningen of conflict.

In al deze situaties blijkt hoe afhankelijk installatiebedrijven zijn van energie, ICT, logistieke ketens en beschikbaar personeel. Zonder telecom en IT-systemen stokt de communicatie vrijwel direct. Bij stroomuitval vallen machines, gereedschappen, laadvoorzieningen en digitale toegangssystemen uit. Logistieke verstoringen maken just-in-time-leveringen onmogelijk. En bij een langdurige crisis kan het personeelsbestand onder druk komen te staan door ziekte, mobiliteitsbeperkingen of inzet van reservisten.

Vooral bij vitale opdrachtgevers – zoals ziekenhuizen, netbeheerders, waterbedrijven, Rijkswaterstaat en ProRail – zijn de verwachtingen hoog. Zij rekenen erop dat installatiebedrijven bereikbaar blijven, kunnen opschalen en ook zonder digitale systemen installaties kunnen bedienen.

Digitalisering: kracht én kwetsbaarheid

Opvallend is dat digitalisering, jarenlang een speerpunt van Techniek Nederland, in het rapport ook als grootste kwetsbaarheid naar voren komt bij calamiteiten. Volgens Harbers is dat geen tegenstelling. 'Digitalisering is essentieel: voor energiebesparing, beheer op afstand, digitaal ontwerpen en communicatie. Tegelijkertijd brengt digitalisering risico’s met zich mee, vooral als systemen uitvallen of worden aangevallen. Dat vraagt om aanvullende maatregelen.'
Het rapport beschrijft daarom concreet hoe bedrijven hun digitale afhankelijkheid kunnen ondervangen met offline-capaciteit, noodprocedures en alternatieve communicatiemiddelen.