De wijzigingen volgen uit een aangescherpte Europese Asbestrichtlijn (2023). Nederland werkt deze momenteel uit via onder andere aanpassingen in de Arbowet en het Arbobesluit. Let op: de plannen zijn nog niet definitief. Er lopen nog toetsen en een internetconsultatie, waardoor onderdelen kunnen wijzigen. Techniek Nederland lobbyt stevig om de regels uitvoerbaar te houden voor onze sector.

Waarom worden de regels strenger?

In veel oudere gebouwen en installaties is nog asbest aanwezig. Bij werkzaamheden kan asbest vrijkomen, met risico’s voor werknemers. Europa wil dat risico verder verkleinen door strengere eisen aan bedrijven, verplichte opleidingen en meer controle op wie asbestwerkzaamheden uitvoert.

Welke vergunning én certificeringen heb ik nodig?

Een belangrijke wijziging is dat alle bedrijven die asbest verwijderen óf werkzaamheden uitvoeren waarbij asbest kan vrijkomen, straks een vergunning nodig hebben. Daarnaast moet een bedrijf aantonen dat het veilig en volgens de regels werkt. Dit gebeurt via certificering of een goedgekeurde werkwijze, afhankelijk van het risico.
Er komen drie niveaus van vergunningen.

• De vergunning beperkt geldt voor werkzaamheden met een lage blootstelling. Hiervoor is geen certificaat nodig. Wél moet je werken volgens een door de overheid goedgekeurde werkwijze
• De vergunning basis geldt voor werkzaamheden met hogere blootstelling. Hiervoor is een lichte vorm van certificering verplicht.
• De vergunning uitgebreid geldt voor werkzaamheden met hoge blootstelling, zoals asbestsaneringsbedrijven. Hiervoor is een volledige certificering verplicht. Dat staat gelijk aan de huidige zware certificaten.

Voor de installatiebranche zal het vooral gaan om de “vergunning beperkt” en “vergunning basis”. Welke variant nodig is, hangt af van de werkzaamheden, de toepassing en het bijbehorende risico.

Welke opleiding en kennis is straks verplicht?

Werknemers die met asbest werken, of hier onvermijdelijk aan worden blootgesteld, moeten straks een opleiding volgen bij een erkende instructeur. Bij lichte werkzaamheden is een bewijs van deelname voldoende. Bij zwaardere werkzaamheden komt er een examen en diploma. De gegevens worden opgenomen in een landelijk register.
Techniek Nederland onderzoekt op dit moment nog samen met het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid of dit ook via een brancheopleiding kan worden aangeboden.

Moet ik werkzaamheden vooraf melden?

Vooraf moet duidelijk zijn of en waar asbest aanwezig is. Dit kan via bestaande documentatie of – als die ontbreekt – een asbestinventarisatierapport. Voor de meeste asbestwerkzaamheden blijft een melding vooraf* verplicht, met uitzondering van zeer lichte werkzaamheden en noodsituaties. Nieuw is dat bij de melding ook wordt aangegeven welke werknemers het werk uitvoeren, of zij de juiste opleiding hebben gevolgd en of zij een medische keuring hebben gehad.

Moeten mijn medewerkers die eventueel met asbest werken een medische keuring ondergaan?

Werknemers die aan asbest worden blootgesteld moeten periodiek een medische keuring aangeboden krijgen. Deze verplichting gaat straks gelden voor alle vormen van blootstelling en niet alleen voor het zwaardere asbestwerk.

De regelgeving gaat pas in op 1 januari 2027. Wat kan ik nu al doen?

Hoewel de definitieve regels nog worden uitgewerkt, is het inderdaad een goed moment om nu alvast vooruit te kijken.

• Breng in kaart bij welke werkzaamheden in jouw bedrijf asbestrisico’s kunnen spelen.
• Check of jouw interne werkwijzen aansluiten op toekomstige eisen (werkwijze/certificering).
• Kijk vooruit naar opleidingsbehoefte: wie moet straks aantoonbaar geschoold zijn?
• Houd rekening met extra verplichtingen rond melding, registratie en medische keuring.