Betonnen regenwatertank

De gekozen systemen zorgen wel voor die besparing van 30 procent - en zelfs nog een stuk meer - zeggen de leveranciers. ‘In deze pilot gaan we uit van een besparing van zo’n 41 procent’, schetst Johan Bel. Zijn bedrijf Mijn Waterfabriek is een van de leveranciers in dit project. ‘We bereiken deze besparing met ons regenwatersysteem Home Comfort. Dit systeem, speciaal ontwikkeld voor de woningmarkt, bestaat uit een betonnen regenwatertank en een wandplaat die onder in de meterkast past. Voor deze pilot plaatsen we een tank die 5.000 liter regenwater kan opvangen.’

Principeschema van het regenwatersysteem Home Comfort van Mijnwaterfabriek

Het regenwater dat vanuit de dakgoot en regenpijp de tank in stroomt, passeert eerst een grof voorfilter. Vervolgens komt het terecht in de betonnen tank. ‘Een belangrijk voordeel van beton, is dat de tank stevig en stabiel in de grond staat. Zo is deze sterk genoeg om onder een oprit te plaatsen.’ Andere voordelen van beton zijn volgens Bel de lange levensduur van het product, de lagere kosten en een goede waterkwaliteit, omdat beton het regenwater beter conserveert dan kunststof.
In de tank zit een drukverhogingspomp, zodat de bewoner in de woning zelf geen geluidshinder ervaart. De pomp zorgt dat het water bij de tappunten terecht komt. ‘Daarbij stroomt het water eerst langs de wandplaat, met daarin nog een filterset. Deze bevat een microfilter en koolfilter om de waterkwaliteit te verbeteren. In de wandplaat zit ook een back-up voor leidingwater. Wanneer het lang niet regent en de tank leeg raakt, schakelt het systeem vanzelf over op deze back-up.’ De installatie van dit geheel heeft niet veel voeten in de aarde. ‘Iedere w-installateur kan dit plaatsen. Het voornaamste onderhoud aan het systeem omvat het schoonmaken van de filters en – ongeveer eens in de vijf jaar – bezinksel uit de tank verwijderen. De tank is hiervoor eenvoudig vanaf de bovenkant toegankelijk. Ons systeem voldoet daarmee aan alle wettelijke normen en is Kiwa-gecertificeerd.’

‘Met ons systeem besparen we zo’n 41 procent drinkwater

Kunststof regenwatertank

Het systeem dat Raintanks bij deze pilot plaatst, is een soortgelijke oplossing. Ook deze leverancier werkt met een regenwatertank van 5.000 liter, met als verschil dat het hier om een tank van kunststof gaat. ‘Beton heeft voordelen’, begint eigenaar Pim de Vreeze, ‘maar  het voornaamste voordeel van kunststof is het gewicht.  Een kunststof tank is veel makkelijker te verplaatsen. Dit maakt transport en plaatsing eenvoudiger, wat ook meespeelt in de kosten van de aanleg. Zelf zeggen wij daarom dat kunststof tot 10.000 liter de aantrekkelijkste optie is. Daarboven wordt beton interessanter.’ Overigens kan ook deze kunststof tank onder een oprit worden geplaatst, zoals in de pilot van Heijmans ook gebeurt.

Raintanks heeft een 5000 liter kunststof regenwatertank die door het lage gewicht gemakkelijk is te vervoeren en plaatsen onder een oprit.

Een ander voordeel dat De Vreeze graag aanhaalt, is het verticale cycloonfilter waar het water onderweg naar de tank doorheen loopt. ‘Door de verticale plaatsing heeft dit filter slechts minimaal onderhoud nodig’, vertelt hij. ‘In principe is een voorfilter voldoende voor een goede waterkwaliteit, al kiezen bewoners soms voor een extra fijnfilter in de woning, bijvoorbeeld voor de wasmachine. In dat geval moeten ze die patroontjes wel zo’n drie tot vier keer per jaar verwisselen.’ Verder bevat ook dit systeem een dompelpomp in de tank en een expansievat om de druk stabiel te houden. ‘Dit zorgt voor een rustige werking en daarmee een langere levensduur van de pomp. En is de tank in een zeldzaam geval toch leeg, dan is er een bijvulset om deze weer te vullen met een laagje drinkwater. We leveren het geheel als Fast Installatie Pakket, om het snel en foutloos te kunnen uitrollen bij grotere projecten.’

Win-winsituatie

Net als Mijn Waterfabriek spreekt ook Raintanks van een gemiddelde drinkwaterbesparing van zo’n 41 procent (afhankelijk van het dakoppervlak en het aantal bewoners). ‘Van de 128 liter drinkwater die we in Nederland per persoon dagelijks gebruiken, gaat zo’n 30 liter op aan het doorspoelen van het toilet’, licht De Vreeze toe. ‘Ongeveer 17 liter gebruiken we voor de wasmachine en dan nog zo’n 5 tot 10 liter om bijvoorbeeld de tuin te sproeien en de auto te wassen. Met een tank van 5000 liter kunnen we een heel groot deel hiervan vervangen door regenwater. Bovendien komt veel minder regenwater in het riool terecht.’

In grootschalige nieuw-bouw-projecten vaker regenwateropslag toepassen

Toch is er ook een kritische kanttekening te plaatsen. De productie van zowel de betonnen als de kunststof tank is – in ieder geval op dit moment – niet bepaald milieuvriendelijk. ‘Een van de vragen die Dielen zichzelf in deze pilot stelt, is of dat milieueffect opweegt tegen de drinkwaterbesparing.  ‘Zoals gezegd kozen we in deze pilot bewust voor individuele oplossingen, maar misschien zijn collectieve systemen uiteindelijk wel de oplossing.’

JustNimbus buffert het opgevangen regenwater in een waterzak in de kruipruimte.

Waterzak in kruipruimte

De derde oplossing die Heijmans toepast, verschilt van de andere twee. JustNimbus buffert het opgevangen regenwater namelijk niet in een tank, maar in een waterzak in de kruipruimte. ‘Het voordeel is dat je buiten geen ruimte nodig hebt; alle techniek zit in de woning’, aldus Iwan Fransen, eigenaar van JustNimbus. ‘Het hele pakket weegt zo’n 35 kilo, dus de installateur kan alles snel en gemakkelijk zelf aanleggen zonder zwaar materieel te gebruiken of de tuin open te graven. Naast het uitrollen van de zak, plaatst hij een slimme unit met daarin alle techniek. Dit omvat de pomp, de besturing, sensoren en een niveauregeling die drinkwater toevoegt aan de zak wanneer het regenwater opraakt.’
De waterzak komt in standaardmaten van 3000 liter en 4500 liter, maar is ook voor ieder project op maat te maken. Hiermee belooft JustNimbus eenzelfde besparing als de andere twee leveranciers. ‘De waterzak is natuurlijk niet toegankelijk zoals een tank dat wel is, maar dat is ook niet nodig’, zegt Fransen over het onderhoud aan het systeem. ‘De zak is flexibel, dus makkelijk te reinigen als dat nodig zou zijn. Verder zijn de filters die we gebruiken zelfreinigend en is hier alleen een jaarlijkse controle nodig. En aan het eind van de levensduur van het gebouw haal je de zak eenvoudig uit het gebouw om deze ergens anders opnieuw te gebruiken.’

Aantallen omhoog

Voor de drie technieken geldt dat ze zich in de praktijk hebben bewezen. De meerwaarde van deze pilot ligt voor de leveranciers vooral in de kans om ook in grootschalige nieuwbouwprojecten vaker regenwateropslag toe te passen. ‘De problemen met drinkwater gaan de komende jaren verder toenemen’, aldus De Vreeze. ‘Wij denken dat we al onze nieuwbouwhuizen uiteindelijk van waterbesparende technieken moeten voorzien. We zijn blij dat Heijmans hierin het voortouw neemt. Andere aannemers zullen dan volgen. Zo brengen we de aantallen omhoog en werken we toe naar een nieuw normaal.’

Tekst: Lars van Mil
Fotografie: Raintanks, Mijnwaterfabriek, JustNimbus

Lees meer artikelen in het dossier Waterleidinginstallaties