Mei 2025
Nederlandse innovatie oogst zonnewarmte voor Spaanse babyvoeding
Opvallend werk
Nederland heeft er een nieuw exportproduct bij: de Sunfleet van Suncom Energy. Het is een installatie die met zonlicht op een efficiënte manier hogetemperatuur-warmte produceert en opslaat. In het Spaanse Jerez de la Frontera is de installatie begin dit jaar opgeleverd bij Smileat, een producent van biologische babyvoeding.
Bij de productie van vrijwel alles wat de voedingsmiddelenindustrie maakt is warmte nodig. De meeste bedrijven in deze sector gebruiken warmte tussen de 150 en 475 ⁰C. Die wordt geproduceerd met fossiele brandstoffen, zoals aardgas, LPG, diesel of steenkolen. Het Spaanse Smileat produceert haar babyvoeding sinds enkele maanden met de Sunfleet van Subcom Energy, die warmte gebruikt afkomstig van de zon. Het Nederlandse bedrijf leverde een jaar geleden de eerste SunFleet-installatie aan een kalverhouderij in Someren. Hier wordt warmte gewonnen tot maximaal 100 ⁰C en opgeslagen in buffervaten. Bij een grote warmtevraag springt een pelletinstallatie bij. Nu heeft Suncom dus de stap gezet naar de voedingsmiddelenindustrie in het zuiden van Spanje. De producent van babyvoeding stoot met de innovatieve installatie 56 ton CO2 minder per jaar uit dan voorheen met zijn dieselgestookte installatie en bespaart jaarlijks 20.000 euro op de energierekening.
Zonthermische energiebron
Henk Arntz, oprichter en directeur van Suncom Energy verwacht dat toepassing van een geconcentreerde zonthermische energiebron de nieuwe maatstaf wordt bij duurzame voedselproductie. De SunFleet’s van zijn bedrijf kunnen tot 475 °C warmte leveren en zijn naadloos te integreren in het productieproces. De warmteopwekking gebeurt door zogenaamde SunArcs. Deze concentreren zonlicht door middel van parabolische spiegels op een receiver. Door deze receiver loopt een vloeistof die wordt verwarmd door dit geconcentreerde zonlicht. Dit principe, concentrated solar power (CSP), bestaat al langer. In onder meer Marokko, Californië, Nevada en Zuid-Afrika staan enorme installaties die met deze techniek energie produceren. Maar die bouwwerken vergen miljardeninvesteringen. De opstelling van Suncom levert warmte voor een fractie van de bedragen die er doorgaans mee gemoeid zijn. Bij de producent van babyvoeding in het Spaanse Jerez de la Frontera bestaat de installatie uit veertig SunArcs, die zijn gekoppeld aan een geavanceerd zonvolgsysteem. Het totale systeem zal naar verwachting jaarlijks ongeveer 400.000 kWh thermische energie genereren.
Eenvoudige truc met vierkante buizen
Om met relatief kleine spiegels toch een hoge opbrengst te bereiken, heeft Suncom een ogenschijnlijk eenvoudige truc bedacht. Overal ter wereld worden ronde leidingen gebruikt waarop het geconcentreerde zonlicht geprojecteerd wordt. Suncom gebruikt vierkante buizen. Hierdoor kan het licht op een kleiner oppervlak worden geprojecteerd, waardoor er minder warmte uitstraalt. Met een ronde buis kon maximaal een temperatuur van 160 ⁰C worden bereikt, terwijl een stoomturbine 400 ⁰C nodig heeft. Om deze temperatuur te bereiken, zijn veel grotere spiegels nodig. Maar die wilde Arntz niet. Kleinere spiegels zijn goedkoper en makkelijker
te hanteren, waardoor een relatief kleine elektromotor ze richting de zon kan draaien en ze ’s nachts ondersteboven kan keren. Hierdoor vangen ze minder vuil en hoeven ze minder vaak te worden schoongemaakt, waarmee je weer bespaart op operationele kosten.
De geoogste warmte wordt opgeslagen in een buffer. Voor temperaturen tot 100 ⁰C is dat gewoon water, voor warmte tot
300 ⁰C is het opslagmedium olie, en warmte van temperaturen boven de 300 ⁰C wordt opgeslagen in zouten.
Zonnewarmtefabriekje kan de concurrentie met aardgas aan
Bij de huidige gasprijs kan het zonnewarmtefabriekje concurreren met aardgas. Ook in Nederland, zij het mét SDE-subsidie. In Spanje waar de zon vaker en feller schijnt, is zonnewarmte zelfs zonder subsidie goedkoper. Een megawattuur kost daar tussen de 50 en 60 euro. Suncom zegt er zonnewarmte te kunnen leveren voor 35 tot 40 euro. Zuidelijke landen zijn daarom de markten waar Suncom zich nu vooral op richt. Maar Arntz en zijn compagnons willen de energietransitie ‘echt een zet geven’. Als het bedrijf groeit in landen als Spanje of Zuid-Afrika, kan de productie worden opgeschaald. Daarmee kunnen de kosten van de spiegels omlaag, waarna Suncom langzaam noordwaarts kan trekken, doordat het systeem concurrerender wordt.
Nieuw groeigeld
Onlangs haalde Suncom 600.000 euro groeigeld op bij Invest International, het internationale investeringsfonds van de Nederlanse overheid. Arntz: ‘Ik ben enorm blij dat we op stoom komen. Ook Nederlandse ondernemingen reageren sinds we in Spanje hebben geleverd nu met veel enthousiasme. We kunnen hier weliswaar door het gebrek aan zon niet zo gemakkelijk die hoge temperaturen halen, maar aangevuld met een WKK die gevoed wordt door windenergie heb je een sluitende business case.’
Tekst: Mari van Lieshout
Fotografie: Suncom Energy