Juni 2025
Regenwaterbassin of sprinklertank als energiebron
Opvallend werk
Waarom zou je de wateropslag van bijvoorbeeld een sprinklerinstallatie of het waterreservoir van een glastuinbouwbedrijf niet gebruiken als energiebron voor een warmtepomp? Het idee is zo voor de hand liggend dat je je afvraagt waarom niemand er eerder op kwam. Energieadviseur Richard de Vos ging er wel mee aan de slag, wat resulteerde in Sprinkler Energy. Inmiddels draaien in Nederland vijf systemen met een dergelijke bron. Het levert de bedrijven minimaal 60 procent besparing op hun gasverbruik op.
De technologie van Sprinkler Energy, een scale-up uit Wormer, blijkt een kosteneffectieve manier om distributiecentra en tuinbouw- en industriële locaties voor verwarming minder afhankelijk te laten zijn van aardgas. In duizenden bedrijven staan sprinklertanks dag in dag uit werkeloos te wachten op een onverhoopte brand. Richard de Vos, oprichter van Sprinkler Energy, ontwierp een energieconcept waarin de tanks worden ingezet als energiebron en patenteerde
het systeem in 2019. Een pilotstudie in het distributiecentrum van AS Watson, het moederbedrijf van Kruidvat, bewees dat het systeem een substantiële energiebesparing van maar liefst 60 procent opleverde.
De allereerste bron die Sprinkler Energy gebruikte was een sprinklertank. Dat verklaart de naam van het bedrijf. Maar dat betekent geenszins dat de technologie zich beperkt tot sprinklerinstallaties. ‘We gebruiken wat beschikbaar is’, vertelt Tom de Vos, zoon van Richard. ‘Zo passen we de techniek onder andere toe voor de verwarming van verschillende tuinders. Die hebben hele grote waterbassins die ze gebruiken om de gewassen te besproeien. Vooral in de winter halen we daar de energie uit. Maar als bedrijven gevestigd zijn aan een rivier of kanaal, kunnen we die ook als energiebron gebruiken. Zolang het water maar schoon is.’
Twee warmtepompen
De buffer van de sprinklerinstallatie wordt in het concept van Sprinkler Energy als primaire energiebron gebruikt voor de warmtepomp. Omdat de energie in deze tank eindig is, moet de temperatuur in de tank tussen de 5 en 20 ⁰C te liggen. Het laden van de sprinklertank met warm water gebeurt met een klein vermogen lucht-waterwarmtepomp. Maar dat kan ook met heatpipes op het dak, collectoren, restenergie van zonnepanelen of restwarmte vanuit het pand of de fabriek. Een water-waterwarmtepomp verhoogt de temperatuur vervolgens naar een temperatuur vanmaximaal 75 ⁰C.
Het betreft warmtepompen van Daikin, waarmee Sprinkler Energy een partnerschap heeft. Deze warmte wordt naar het bestaande afgiftesysteem gestuurd. De Vos: ‘We kunnen mono- en bivalent draaien. Afhankelijk van de elektrische capaciteit kunnen we kijken hoeveel procent we besparen op gas. Bij sommigen is dat 60 procent bij anderen kan het wel oplopen tot 95 procent. Dat is dus echt aanzienlijk. Ons concept lijkt dus op warmte-koudeopslag in de bodem, maar het grote voordeel daarbij is dat we voor een deel gebruik maken van de bestaande installatie: de al aanwezige wateropslag en het watergedragen cv-systeem. Daar hoeft dus niet extra voor geïnvesteerd te worden. Mocht het bedrijf nog verwarmen met een gasketel, dan kan die gewoon blijven staan en eventueel als back up fungeren.’
Assemblage
Voor de fabricage van de installatie is samenwerking gezocht met Spie. De technisch dienstverlener bouwt en assembleert de installatie in de fabriek. ‘Spie kan als grote speler gemakkelijk opschalen,’ zegt De Vos. ‘Spie bouwt de installatie in kant-en-klare skids en het hele energiesysteem past in een 20-foot container. Zij maken wat wij bedenken en bij de afnemer wordt onze installatie naast de al bestaande installaties gezet.’
Sprinkler Energy heeft inmiddels vijf systemen geplaatst en er zijn er nu nog eens zeven verkocht. De kleinste installatie is 125 kW thermisch, de grootste is 1.500 kW thermisch. ‘Wij kunnen echt de hele markt bedienen’, geeft De Vos aan. ‘Sommige telers verstoken miljoenen kuub aardgas per jaar. Die helpen we met een 1.500 kW skid. Of we zetten er twee neer als er genoeg elektra is. Dat laatste is wel een uitdaging, maar omdat wij met water als bron werken, is bij ons het rendement flink hoger. Water geleidt immers viermaal beter dan lucht. Het rendement van dit energieconcept is zo gunstig dat de installatie zich gemiddeld binnen drie tot acht jaar terugverdient. In Nederland staan naar schatting momenteel ruim 3.500 sprinklertanks. Volop potentie dus om de CO2-uitstoot fors omlaag te brengen.’
Tekst: Mari van Lieshout
Fotografie: Sprinkler Energy