Telers laten groeien én verduurzamen met doordachte installaties

Het lijkt zo tegenstrijdig als maar kan. Een bedrijf groeimogelijkheden bieden en tegelijk zijn CO₂-footprint verkleinen. Toch is dat waar installatiebedrijf Ateco zijn uitdaging uit haalt. Met innovatieve technieken en systemen helpt deze specialistische technisch dienstverlener agrarische bedrijven bij het verduurzamen van hun activiteiten. De technische oplossingen die zij bij agrarisch bedrijf Dogterom Family Farm op Goeree-Overflakkee installeren, zijn ook voor Ateco soms best uitzonderlijk.

Ateco is een snelgroeiend installatiebedrijf dat zich vrijwel volledig richt op de professionele agrarische sector, met een sterke specialisatie in de glastuinbouw en tulpenkwekerijen. Het bedrijf biedt op maat gemaakte oplossingen die inspelen op specifieke behoeften van deze sectoren. Dat zijn niet alleen geavanceerde oplossingen op het gebied van klimaattechniek, maar ook diensten in de disciplines elektrotechniek, koeltechniek, verwarmingstechniek en regeltechniek - van ontwerp tot onderhoud. ‘Onze klanten hebben behoefte aan zodanig gespecialiseerde installaties dat het beter werkt als wij ze van A tot Z ontzorgen’, zegt Michel Zuurbier, directeur van Ateco. ‘Daarom specialiseren we ons en hebben wij bijvoorbeeld veel bollentelers in onze klantenkring. Om hen goed te helpen, is niet alleen kennis nodig van de technische installaties, maar ook van het specifieke teeltproces van bloembollen. Omdat wij die kennis bij elkaar brengen, kunnen wij echt met de klant meedenken en hun hele proces optimaliseren.’

Warmtepompen en WKO’s

Net als veel andere bedrijven werken ook agrarische bedrijven actief aan het reduceren van hun CO₂-footprint. Steeds vaker vragen zij Ateco om technische concepten die hun afhankelijkheid van fossiele brandstoffen verminderen of zelfs volledig wegnemen. ‘De laatste jaren konden we ons daardoor specialiseren in het implementeren van warmtepompen met warmte- en koudeopslag, oftewel WKO. Maar bijvoorbeeld ook in energieopslag met accu’s en de integratie van zonne-energie’, vertelt Zuurbier. Daarnaast heeft onze klantengroep veel behoefte aan geavanceerde systemen die hun producten conserveren. Denk dan aan luchtbehandeling waarmee ze bollen, uien en aardappelen kunnen drogen, koelen en bewaren.’
Een van die klanten is de Dogterom Family Farm in Oude-Tonge. Dit agrarisch bedrijf teelt op een areaal van ongeveer 300 hectare zowel akkerbouwproducten als bloembollen. De daken van de grote loodsen op het bedrijf liggen al bijna volledig vol met zonnepanelen. Daarmee hebben zij 2 MW opwekvermogen en kunnen zij veel van de klimaatinstallaties voor het drogen en bewaren van hun producten van duurzame energie voorzien. Maar Dogterom wil groeien, met name in het broeien van tulpenbollen, waarbij bollen uitgroeien tot bloeiende tulpen.

23 miljoen tulpen oogsten

‘Afgelopen zomer hebben we een nieuwe loods met een glazen dak bijgebouwd, waarin wij in november 2025 de eerste bloembollen hebben geplant’, vertelt Jacob-Jan Dogterom, die samen met zijn broer, zoon en neef eigenaar is van het bedrijf. ‘Het zogeheten broeien van tulpenbollen doen we nu een paar jaar, maar met de nieuwe loods breiden we sterk uit en professionaliseren we het teeltsysteem. Deze maand (januari), bijna twee maanden nadat we de eerste bollen plantten, oogsten we de eerste trek met tulpen. Gemiddeld zijn dat zo’n 1 miljoen stelen per week. In de periode januari tot en met mei zullen we circa 23 miljoen tulpen oogsten en verkopen.’
‘Voor het klimatiseren van deze loods hebben we vijf grote luchtbehandelingskasten geïnstalleerd’, vertelt Zuurbier. ‘Deze staan achter de loods en hebben een enorme capaciteit, ook omdat het bedrijf de mogelijkheid wil hebben om in de toekomst een tweede teeltlaag toe te voegen om zo de dubbele hoeveelheid tulpen te kunnen oogsten. Ook denkt Dogterom erover om een tweede loods achter de eerste plaatsen om de productie nog verder op te voeren. Daarvoor zijn dan wel weer extra luchtbehandelingskasten nodig.’

Dogterom heeft 2MW eigen opwekvermogen om de klimaatinstallaties van energie te voorzien

Het energiegebruik van Dogterom Family Farm is al zeer groot, maar zal - als deze uitbreidingsplannen realiteit worden - nog verder toenemen. Omdat de kweker veel waarde hecht aan een duurzame teelt en ook de eindklant steeds vaker een CO₂-neutrale bos bloemen wenst, zoekt Dogterom intensief naar manieren om de energievoorziening te verduurzamen. Door de specifieke ervaring en kennis van Ateco, gingen de bedrijven een paar jaar terug een samenwerking aan.

Overstappen naar waterstof

‘In de achterliggende periode installeerden we twee warmtepompen, waarvan er een al enige tijd draait en de tweede binnenkort ook in gebruik wordt genomen’, vertelt Zuurbier. ‘Beide toestellen zijn aangesloten op een WKO met een capaciteit van 200 m³ per uur. Elk van deze warmtepompen kan straks drie circuits voor verwarming en koeling voeden. Daarnaast gebruikt Dogterom ook enkele honderden ventilatoren die nodig zijn om de producten in de loodsen te conditioneren. Iedereen snapt dat al deze installaties een enorme energievraag hebben. Om die behoefte duurzaam op te wekken, kijken we hier naar verschillende duurzame bronnen.’Op Goeree-Overflakkee is de overheid een project gestart om een waterstofinfrastructuur te realiseren. Vorig jaar stemde een meerderheid van de inwoners van Stad aan ’t Haringvliet voor een aardgasvrije toekomst en het overschakelen op zo’n waterstofinfrastructuur. Daarmee is dit straks het eerste dorp in Nederland dat met groene waterstof wordt verwarmd. Maar Goeree-Overflakkee polste ook ondernemers en vroeg hen wie wilde pionieren met een overstap op waterstof. ‘Wij hebben die handschoen opgepakt’, vertelt Dogterom, ‘en troffen voorbereidingen om onze gasketels te vervangen. Die gasketels gebruiken we nu nog voor bijvoorbeeld het drogen en het broeien van de tulpen. In voorbereiding op die overstap installeerde Ateco eerder dit jaar een 1200 kW waterstofketel van Bosch.’

Problemen met vergunningen

Dat de ketel in oktober 2025, tijdens het bezoek aan het bedrijf, nog niet in bedrijf is, komt door problemen met de vergunningverlening. ‘Onze gemeente is sterk voorstander van de verduurzaming en stimuleert ons om dergelijke investeringen te doen. Ze helpen daar ook bij door subsidie te verlenen. Maar dan lopen wij tegen een andere overheid aan, in dit geval milieudienst DCMR, die het lastig vindt om zich op onbekend terrein te bewegen als het om een vergunning voor productie en opslag van waterstof gaat. Gelukkig hebben we recent met een meer pragmatische medewerker van DCMR kunnen praten en lijkt een oplossing in de maak’, aldus Dogterom.
Maar als die vergunning binnen is, dan is de waterstofvoorziening nog een vraagstuk waarvoor Dogterom en Ateco een oplossing moeten zoeken. ‘Het liefst wil Dogterom een elektrolyser plaatsen om zelf waterstof te produceren. Maar ook voor zo’n investering zijn regelgeving en stimuleringsregelingen taaie materie die we niet zo snel kunnen doorlopen’, gaat Zuurbier verder. ‘In de eerste periode zal de waterstofketel daarom vrijwel zeker afhankelijk zijn van een bevoorrading met waterstofflessen. In verdere voorbereiding op die volledige elektrificatie en eigen productie van waterstof heeft Dogterom wel een vergunning voor de plaatsing van een 5 MW batterij met transformator. Maar wanneer de elektrolyser kan worden geplaatst, is vooralsnog onbekend.’

Naar een off-grid bedrijfsvoering

‘Naast de inpassing van nieuwe en duurzame technieken, kijken wij ook heel expliciet naar installaties en maatregelen die voor energiebesparing zorgen. Want’, zegt Zuurbier, ‘wat je niet gebruikt, hoef je ook niet op te wekken. Zo keken wij bij Dogterom Family Farm intensief naar de kansen om energiestromen uit te wisselen. In de opslag is koeling en ontvochtiging nodig, maar de warmte die daarbij vrijkomt kunnen we weer goed gebruiken bij het drogen van producten of het broeien van bollen. Ook met warmteterugwinning konden we op verschillende plaatsen veel winst boeken. Wij schrijven voor dergelijke energiesystemen zelf de automatisering, omdat wij de specifieke eigenschappen en eisen kennen die voor een dergelijk agrarisch bedrijf noodzakelijk zijn. Zo zijn het realiseren van de automatisering en de regelsystemen die het energiemanagement uitvoeren binnen ons bedrijf de afgelopen jaren tot een belangrijke activiteit uitgegroeid.’
Dogterom heeft een langetermijnvisie waarin het de bedrijfsvoering uiteindelijk volledig off-grid wil maken. Maar daarvoor moet het bedrijf nog wel investeringen kunnen doen in eigen opwekking. ‘Wij zouden graag een eigen windmolen installeren, maar daarvoor kunnen we op dit moment geen vergunning krijgen’, vertelt Dogterom. ‘De meeste daken liggen al vol met zonnepanelen, dus daar liggen niet veel uitbreidingsmogelijkheden. Maar onze toekomstvisie hoeft niet van vandaag op morgen gerealiseerd te zijn. Samen met Ateco doen we nu de investeringen die kunnen, die passen en die geen toekomstige maatregelen uitsluiten.’

Tekst: Rob van Mil
Fotografie: Rob van Mil en Ateco

Lees meer artikelen in het dossier Klimaat- en duurzame techniek

Meer weten over de nieuwste installatietechnieken en de laatste richtlijnen?
Meld u dan nu aan voor onze gratis tweewekelijkse nieuwsbrief.