Rolf Duindam (Techniek Nederland)

Voor veel installateurs roept dit nieuws een gevoel van afstand op. Interessant, zeker, maar ook iets wat vooral speelt bij grote bedrijven of ondernemers die willen stoppen. Toch is dat volgens Rolf Duindam een misvatting. De consolidatiegolf raakt volgens de adviseur management en ondernemerschap bij Techniek Nederland inmiddels iedere installateur, ook wie nooit van plan is zijn bedrijf te verkopen. Via veranderende concurrentieverhoudingen, personeelskrapte, margedruk en veranderende klantverwachtingen heeft deze consolidatiegolf volgens hem uiteindelijk links of rechtsom ook invloed op jouw bedrijf.

De sector wordt complexer

‘De kern van de verandering is dat de sector complexer wordt’, zegt Duindam. Verduurzaming, digitalisering en een structureel tekort aan vakmensen vragen volgens hem om investeringen en keuzes. ‘Waar een installatiebedrijf vroeger vooral draaide op vakmanschap en ondernemingszin, wordt tegenwoordig ook organisatiekracht steeds belangrijker. Dat is precies waarom schaal en samenwerking zo’n grote rol zijn gaan spelen.’

Steeds vaker komen installateurs daardoor op een kruispunt terecht, ziet Duindam. ‘We merken dat bedrijven zichzelf de vraag stellen: Hoe wil ik verder met mijn bedrijf? Moeten we zelfstandig blijven zoals we altijd hebben gewerkt, moeten we ons aansluiten bij een grotere organisatie. Of moeten we misschien toch nadenken over verkoop?’ Het zijn geen makkelijke vragen, maar Duindam denkt dat het verstandig is die vragen toch aan jezelf te stellen.

Zelfstandig blijven

Zelfstandig blijven is voor veel ondernemers nog altijd een aantrekkelijk perspectief, weet Duindam. Het betekent vrijheid, directe lijnen en een sterke binding met klanten en medewerkers. Tegelijkertijd vraagt deze route meer dan ooit om professionalisering. Bedrijven die zelfstandig willen doorgroeien, moeten hun processen strak organiseren, digitalisering serieus omarmen en hun bedrijf minder afhankelijk maken van de ondernemer zelf. Dat vraagt tijd, geld en vaak ook andere vaardigheden dan het vakmanschap waarop het bedrijf ooit is gebouwd. Zelfstandig blijven is daarmee geen behoudende keuze, maar juist een bewuste investering in de toekomst.

Zelfstandig blijven is geen behoudende keuze, maar kan ook een bewuste investering in de toekomst zijn

Samenwerking

Maar voor een groeiende groep installateurs ligt de oplossing volgens Duindam in samenwerking. ‘Aansluiten bij een grotere groep of platform biedt rust en schaalvoordelen, zonder dat het lokale karakter per definitie verloren hoeft te gaan. Administratieve lasten, ICT en strategische vraagstukken worden deels centraal opgepakt, terwijl het bedrijf zich kan blijven richten op de uitvoering en de klant. Voor ondernemers die merken dat de complexiteit hen begint te overvleugelen, kan dit een manier zijn om met plezier te blijven ondernemen, maar dan met meer ondersteuning.’

Toch maar verkopen

Ook verkoop is steeds minder een taboe. ‘Dat blijkt wel uit de cijfers van Aeternus’, zegt Duindam. Waar het vroeger vaak werd gezien als stoppen, is het volgens Duindam nu vaker een strategische stap. Ondernemers denken na over opvolging, continuïteit voor hun medewerkers en hun eigen rol in de toekomst. ‘Opvallend is dat juist bedrijven die niet onder druk staan, maar tijdig nadenken over hun opties, de meeste regie houden. Verkoop is in dat geval geen vlucht, maar een manier om het bedrijf toekomstbestendig te verankeren binnen een grotere structuur.’

Bewust kiezen

Wat al deze routes die Duindam schetst gemeen hebben, is dat ze vragen om bewust kiezen. ‘Niets doen en hopen dat alles bij het oude blijft, is in een consoliderende markt zelden een duurzame strategie. De bedrijven die overeind blijven, zijn niet per se de grootste, maar wel degenen die scherp weten waar ze voor staan en welke positie ze willen innemen.’

Lees ook:

• Koper houdt van een opgeruimd bedrijf